خبرگزاری آریا - رئیس سازمان هواشناسی کشور توسعه شبکههای پایش، تقویت مدلهای پیشبینی عددی و استفاده از ظرفیت سنجش از دور را از ابزارهای کلیدی برای مقابله با پیامدهای آلودگی هوا دانست و گفت: در منطقه ما بخشی از آلایندهها از جمله گرد و غبار منشأ فرامرزی دارند و استفاده از دادههای ماهوارهای برای پایش و پیشآگاهی ضروری است.
به گزارش خبرگزاری آریا ، سحر تاجبخش معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان هواشناسی در نخستین کنفرانس بینالمللی مدیریت آلودگی هوا که صبح امروز یکشنبه 26 بهمن ماه برگزار شد، در خصوص منافع مشترک سیاستهای اقلیمی و بهبود کیفیت هوا به اهداف توسعه پایدار اعلام شده از سوی سازمان ملل متحد اشاره کرد و گفت: اهداف توسعه پایدار که در سال 2015 از سوی سازمان ملل متحد تصویب شد، با هدف صلح و رفاه عمومی تدوین شده و 17 هدف مشخص را شامل میشود که هدف سیزدهم آن به اقدام اقلیمی اختصاص دارد؛ موضوعی که ارتباط مستقیم با کیفیت هوا و سلامت جوامع دارد.
وی با اشاره به آخرین وضعیت اقلیم جهان و ایران افزود: بر اساس مستندات منتشرشده از سوی سازمان هواشناسی جهانی و گزارشهای تخصصی تهیهشده در سازمان هواشناسی کشور، روند افزایش تولید گازهای گلخانهای در سالهای اخیر با شیبی تند ادامه یافته و از دهه 1990 میلادی تشدید شده است. به گفته تاجبخش، سال 2024 گرمترین سال ثبتشده و سال 2025 دومین سال گرم تاریخ بوده است.
رئیس سازمان هواشناسی کشور تصریح کرد: در سال 2024 میانگین دمای جهانی از آستانه 1.5 درجه سانتیگراد بالاتر از سطح پیش از انقلاب صنعتی (دوره 1850 تا 1900) عبور کرد که این موضوع پیامدهای جدی و بعضاً برگشتناپذیری برای زیستبومها و نظامهای طبیعی به همراه دارد.
تاجبخش درباره وضعیت ایران نیز گفت: کشور طی دهههای گذشته با روند افزایش دما و کاهش بارش مواجه بوده است؛ بهطوریکه افزایش دما حدود 0.4 درجه در هر دهه و کاهش میانگین بارش سالانه حدود یک میلیمتر برآورد میشود.
وی افزود: شاخصهای خشکسالی در بازههای یکساله و دهساله نشان میدهد از اواسط دهه 1370 تاکنون روند خشکتر شدن کشور تداوم داشته که بخشی از آن ناشی از تغییر اقلیم و بخشی مرتبط با مدیریت منابع است.
رئیس سازمان هواشناسی با اشاره به ارتباط تغییرات اقلیمی و آلودگی هوا اظهار کرد: سالانه حدود 7 میلیون نفر در جهان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند و این موضوع، کیفیت هوا را به یکی از اولویتهای اصلی ریسک جهانی تبدیل کرده است. افزایش گازهای گلخانهای از جمله دیاکسیدکربن، متان و ازن، علاوه بر تشدید گرمایش زمین، پیامدهای منفی گستردهای بر سلامت انسان و اکوسیستمها دارد.
معاون وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه مدیریت شرایط اقلیمی در جهان بر دو محور «کاهش انتشار» و «سازگاری» استوار است، افزود: تلفیق سیاستهای اقلیمی با برنامههای بهبود کیفیت هوا میتواند منافع مشترک اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی برای کشور به همراه داشته باشد و به ارتقای عدالت اجتماعی بهویژه برای اقشار کمدرآمد کمک کند.
تاجبخش با اشاره به نقش مؤثر شرایط جوی در ماندگاری یا پراکنش آلایندهها گفت: پایداری هوا، سرعت و جهت باد و آهنگ کاهش دما با ارتفاع از جمله عوامل تعیینکننده در تشدید یا کاهش آلودگی هوا هستند که در قانون هوای پاک نیز به آن اشاره شده است. هرچه شرایط پایداری جو بیشتر باشد، احتمال انباشت آلایندهها افزایش مییابد.
وی توسعه شبکههای پایش، تقویت مدلهای پیشبینی عددی و استفاده از ظرفیت سنجش از دور را از ابزارهای کلیدی سازمان هواشناسی در این حوزه برشمرد و افزود: در منطقه ما بخشی از آلایندهها از جمله گرد و غبار منشأ فرامرزی دارند و استفاده از دادههای ماهوارهای برای پایش و پیشآگاهی ضروری است.
رئیس سازمان هواشناسی کشور با اشاره به اقدامات انجامشده در چارچوب قانون هوای پاک اظهار کرد: در سال 1396 مرکز پایش و پیشبینی گرد و غبار در استان خوزستان راهاندازی شد که وظیفه پایش کانونهای گرد و خاک و صدور هشدارهای لازم را بر عهده دارد. همچنین دسترسی به 14 مدل پیشبینی منطقهای فراهم شده و مدلهای داخلی نیز بهطور مستمر اجرا میشود.
وی افزود: در استان البرز نیز سامانه پیشبینی غلظت آلایندههای هوا راهاندازی شده که توانایی پیشبینی 72 تا 120 ساعت آینده را با تفکیک مکانی حدود 3 کیلومتر و بازههای زمانی ساعتی و سهساعته دارد.
تاجبخش در پایان با اشاره به چالشهای تجهیزاتی سازمان هواشناسی کشور گفت: محدودیت در تأمین قطعات، فرسودگی تجهیزات و دشواری بهروزرسانی سامانهها از جمله مشکلات جدی پیشروی سازمان است، اما با وجود این چالشها، توسعه سامانههای پایش و پیشبینی آلودگی هوا با هدف ارائه خدمات دقیقتر و مؤثرتر به مردم با جدیت دنبال میشود.